قرار ملاقات

وبلاگ شخصی علی پیام

نیازمند دقت در صنعت نشر

نیازمند دقت در صنعت نشر

علی پیام

تذکر: این نوشته یک کار ذوقی است. صاحب امتیاز این نوشته وبلاگ قرار ملاقات می باشد.

امروزها کتاب خوان شده ام. البته بنا به ضرورت کاری. حداقل یازده جلد کتاب تاریخی افغانستان همین اینک روی میز کارم هست که ورق زده ام. از بین این ها کتاب دسایس پنهان چهره های غریان اثر گلبدین حکمتیار را به عنوان متن سخنم قرار می دهم.

روی سخن من بی دقتی در صنعت نشر و چاپ هست. با آن که چاپ کتاب یک ضرورت است، اما نباید از صنعت چاپ غافل شویم. در آخر کتاب دسایس پنهان چهره های عریان لغت نامه ای آمده است که حاکی از بی دقتی در نشر و تولید کتاب است. در این جا برخی از کاستی ها و بی دقتی های کتاب را خاطر نشان می سازم. امید وارم که مفید واقع شود.

دسایس پنهان، چهره های عریان، انتشارات گلشن راز، 1380

نام ها و واژه ها

دری                   فارسی

آمر عمومی          فرمانده کل

آصف دلاور        رئیس کل ستاد ارتش

الحاج                 زاری

استاد امین الله       مسؤول روابط بین المللی حزب اسلامی

اوربند                آتش بس

انجنیر                مهندس

بنین سوان           نماینده خاص دبیرکل سازمان ملل

پیلوت                 خلبان

پسیف                 غیر فعال

پلان                   برنامه

تفسیم الاوقات       برنامه زمان بندی

حفیظ الله امین       رئیس جمهور سابق افغانستان

طمطراق             غوغا

میا محمد آغا         اسم یکی از فرماندهان مولوی محمد یونس خالص

همیش                 همیشه

قرار ملاحظات فوق، مشاهده کردید که ناشر یا نویسنده کتاب خواسته اند تا برخی از اصطلاحات و واژگان مرسوم و رایج در لهجه فارسی (دری) افغانستان را به لهجه رایج و مرسوم ایران توضیح بدهد. اما بی دقتی ها و کاستی ها و کم توجهی ها باعث شده است که به جای درست نویسی اشتباه نویسی را شیوه بسازد.

بی دقتی و بی تخصصی در صعنت نشر و طبع نویسنده و یا ناشر کتاب مذکور را واداشته است تا اسم خاص "آصف دلاور" را به لهجه مروج فارسی ایران به رئیس کل ستاد ارتش برگردان کند. یا استاد امین الله را به مسؤول روابط بین المللی حزب اسلامی معنا کند. آیا مگر اسامی خاص مانند آصف دلاور، استاد امین الله، بنین سوان، حفیظ الله امین، به فارسی مصطلح ایران رئیس کل ستاد ارتش، مسؤول روابط بین المللی حزب اسلامی، نماینده خاص دبیرکل سازمان ملل و رئیس جمهور سابق افغانستان معنا می دهند؟ خواهش می کنم که نخندید.

و از ناشر و یا نویسنده کتاب می پرسم مگر انجنیر و پسیف و پلان و پیلوت و همیش در کجای زبان فارسی افغانستان بوده اند؟ تا جایی که من می دانم هریک از این ها کلمات انگلیسی هستند. شما لطفا کتاب های بهحقی، مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری، حقیقت الحقیقه، سفرنامه ناصر خسرو، شاهنامه، عبدالقادر بیدل دهلوی و حافظ و سعدی را ورق بزنید، در کجای این آثار انجنیر، پسیف، پیلوت و پلان وجود دارند که ناشرین و نویسنده های کم دقت و بی تخصص مرتکب این اشتباهات می شوند؟ از معنا کردن اسامی خاص بگذریم.

بگذریم که وارد بحث سیاسی تجزیه یک زبان به تاجیکی تاجکستان و فارسی ایران و دری افغانستان شاید مبنای علمی نداشته باشد و دارای شائبه های سیاسی است. اما از نویسنده و  یا ناشر می پرسم آیا مگر تقسیم الاوقات عربی نیست؟ و آیا کدام فارسی زبان یا دری زبان افغانستانی با سواد "همیشه" را "همیش" به کار می برند؟ ممکن است که برخی از افراد در محاوره های خود به جای همیشه همیش استفاده کنند. اما در محاوره خیلی چیزها غلط به کار می روند.

از قضا بد نیست تا به سخنان شاعر معاصر پرتو نادری استناد کنم. چند سال قبل در یک صحبت خودمانی بحث روی کلمات و واژگان فارسی مروج ایران و تاجکستان و افغانستان کشانده شد. وی با خنده گفت: مگر کجای متون و مصادر زبان فارسی انجنیر آمده است؟ حق با پرتو نادری است. مگر در کجای متون فارسی پیلوت و پلان و انجنیر آمده است که امروز دو آتشه بگوئیم انجنیر دری است و فارسی نیست. من که زبان مادری من دری یا فارسی است، پسیف و اوربند را در عمرم نشنیده ام. اما غیر فعال را همیشه شنیده ام و در کتاب ها خوانده ام.

در پایان سخن اشاره کنم که روی سخنم تمام ناشرین و نویسندگان کشورم و خصوصا اهالی فرهنگ می باشند. بیائیم کمی برای شآن و شخصیت فرهنگی ما دقت کنیم. بیائیم نشر را در کشور به صنعت نشر و طبع تبدیل کنیم. بیائیم بنگاه های معتبر نشر در کابل و سایر شهرها به وجود بیاوریم. نه این که هر دکاندار با نادانی تمام کتاب ها را در چاپخانه های کویته سمبل کنند!

 

+